Kontenery techniczne

Zastosowanie kontenerów jest bardzo szerokie. Coraz częściej są one wykorzystywane jako pomieszczenia na rożnego rodzaju urządzenia i maszyny, a także jako przenośne obudowy, osłony i zabudowy dla nich. Kontenery takie nazywane są potocznie technicznymi.


Najczęściej powstają one z przerobu kontenerów uniwersalnych lub biurowych, a dzięki modułowej konstrukcji można dostosować je do zapotrzebowań klienta. Oznacza to, że zastosować można różne modyfikacje i rozwiązania techniczne, inne wymiary, zabezpieczenia w oknach w postaci krat, szersze wejścia, dodatkowe otwory wentylacyjne itp.

Kontenery techniczne najczęściej wykorzystywane są jako obudowy agregatów prądotwórczych, piece, pompy. Mogą służyć jako urządzenia rozdzielcze, sterownie czy też stacje meteorologiczne.
Dzięki standaryzacji wymiarów i uchwytom przetransportowanie kontenera technicznego nie stanowi problemu. Pozwala na wcześniejsze zmontowanie urządzenia i przewiezienie w miejsce przeznaczenia.

Podział i rodzaje kontenerów.

Niemal wszystkie dostępne kontenery są do siebie podobne, ale ze względu na ich przeznaczenie posiadają różne rozwiązania konstrukcyjne. Kontenery podzielić można na:

- uniwersalne ogólnego przeznaczenia (general purpose container)
- z otwartym dachem ( open top / hard top container)
- o bokach otwartych (open sided container)
- z otwartym dachem i bokiem (flat rack container)
- platformy (platform container)
- o podłodze tocznej (rolling floor, roll container)
- cysterny, zbiornikowe (tank container)
- chłodnicze (refrigerated container)
- kontener izotermiczny (insulated container)
- kontener ogrzewany (heated container)
- kontener termiczny (thermal container)
- kontener termiczny mechanicznie chłodzony (mechanically refrigerated container).

Kontenery uniwersalne ogólnego przeznaczenia nadają się do przewozu wszystkich ładunków nie wymagających specjalnych warunków, mogą być wykorzystywane przy przewozie drobnicy, ale także kartonów, worków.





Open top nadają się do przewozu ładunków ponadgabarytowych, dzięki otwieranemu dachowi (może być plandeka) załadować można to, co przez drzwi z pewnością by nie weszło, dzięki czemu np. linie technologiczne i maszyny nie muszą być wcześniej demontowane.




Flat rack to kontenery o podstawie płytowej, które pozbawione są i dachu i okien. Zastosowanie znajdują szczególnie w przewozie ładunków ciężkich i ponadgabarytowych, które przekraczają standardowe wymiary. Dodatkowo istnieją kontenery flat, które mają składane ściany szczytowe, co ułatwia i rozwiązuje późniejsze magazynowanie.



Kontenery platformy służą do przewozu ładunków gabarytowych, ich ładowność to ok 40 ton, więc znacznie przewyższają możliwości załadunkowe innych. Dostosowane są do przewozu ładunków o dużym nacisku punktowym.



Kontenery cysterny to zbiorniki służące do przewozu substancji płynnych, zbiorniki te umieszczone są w ramie kontenera uniwersalnego.

Kontenerowce

Istnieją trzy grupy statków powszechnie używanych do przewozów kontenerów. Są to: klasyczne drobnicowce (general cargo ship), semi-kontenerowce (semi-container ship) i kontenerowce (container ship). Statki z dwóch pierwszych grup są przystosowane do przewozu tradycyjnych ładunków drobnicowych, a także kontenerów, podczas gdy kontenerowce to statki przeznaczone wyłącznie do przewozu jednostek kontenerowych.

Na klasycznym drobnicowcu wydzielone są przestrzenie, bądź całe pokłady, na których mocuje się kontenery. Semi-kontenerowce – całkowicie zaprojektowane do przewozu kontenerów, a więc posiadające odpowiednie wymiary ładowni i dopuszczalne obciążenia statkowych urządzeń przeładunkowych – odpowiadają wymogom standardowych kontenerów.

Kontenerowce, jak już wspomniano, dostosowane wyłącznie do przewozów jednostek kontenerowych, charakteryzuje otwarta budowa pokładu statku oraz zastąpienie otworów lukowych układem komór, z których każda ma wielkość jednego kontenera. Komory zabezpieczone są od góry pokrywami pontonowymi. Stąd właśnie często stosowana wobec tych statków nomenklatura – kontenerowce komorowe.

Czemu służą otwarte komory na kontenerowcach? Przede wszystkim ułatwiają załadunek i wyładunek za pomocą portowych suwnic nabrzeżnych. Kolejnymi przystosowaniami ułatwiającymi załadunek i wyładunek i transport są: brak międzypokładów i innych utrudnień konstrukcyjnych oraz ograniczenie stałymi lub ruchomymi prowadnicami, które stabilizują kontenery.

W połowie lat 90. ubiegłego stulecia zaczęto eksploatować także jednostki, które nie posiadają żadnych pokryw pontonowych, a przed zalaniem chronią komory specjalne lekkie pokrywy, które nakłada się na ostatnią warstwę kontenerów. Alternatywą bywa system wysokowydajnych pomp zęzowych.

Pojemność kontenerowca

Jednostką pojemności kontenera jest TEU. Jest to wielokrotność standardowego kontenera. Statki dzielą się na pierwszej, drugiej i trzeciej generacji (osiągające maksymalnie odpowiednio 1000, 2000 lub 3000 TEU). Obecnie buduje się jeszcze większe kontenerowce (czwartej generacji – powyżej 3000 TEU oraz piątej – powyżej 6000 TEU). W 2002 roku powstał pierwszy statek o pojemności 8000 TEU. Ocenia się, że możliwości budowy jeszcze większych kontenerowców to 12 000 – 14 000 TEU. Takie statki byłyby w stanie obsłużyć europejskie porty.

Jest jeszcze jedna odmiana kontenerowca, tzw. statek feederowy (feeder ship). Tego typu statki zapewniają serwis dowozowo-odwozowy pomiędzy większymi i mniejszymi portami, które nie przyjmują kontenerowców oceanicznych.

Historia transportu kontenerowego i technologii kontenerowej

Pod koniec lat 30-tych ubiegłego wieku mało znany przewoźnik Malcolm P. McLean zainicjował transport zestawów drogowych statkami jak najbliżej miejsca ich przeznaczenia. Był to początek transportu kontenerowego. Wkrótce nastąpiła standaryzacja kontenerów i naczep drogowych, co umożliwiło przewóz morski tych jednostek ładunkowych na większą skale. Pozwoliło to na skrócenie czasu transportu i zmniejszenie jego kosztów.

Kolejnym krokiem w rozwoju transportu morskiego był przewóz statkami samych kontenerów. Ponieważ armatorzy sceptycznie pod

eszli do koncepcji przewozu zaproponowanej przez McLeana, ten zdecydował się na utworzenie własnego przedsiębiorstwa o nazwie Sea-Land. To był początek kariery, jaką zrobiła konteneryzacja we współczesnym transporcie.

Pierwszym kontenerowcem był statek „Ideal X”. W 1956 roku przepłynął z Newark do Hudson z ładunkiem 58 kontenerów. W 1966 roku pierwszy statek kontenerowy dotarł do Europy. Był to „Fairgrand” i wpłynął do portu w Bremie z ładunkiem 226 kontenerów. Rozpoczęła się budowa statków służących tylko i wyłącznie do transportu kontenerów. Po początkowych trudnościach związanych ze standaryzacją wymiarów jednostki kontenerowej (wymiary amerykańskie i europejskie różniły się) osiągnięto kompromis i ujednolicono wymiary.

Od początku lat 70. XX wieku odnotowuje się stały wzrost przewozów kontenerów na świecie. Jest to związane z wcześniejszymi dużymi nakładami, które poniesiono w celu poprawy infrastruktury i produkcji specjalistycznych środków transportów. Pod koniec lat 90. nastąpiło spowolnienie rozwoju konteneryzacji w Europie przy jednoczesnym wzroście rozwoju technologii na Dalekim Wschodzie. Obecnie to właśnie południowo-wschodnia Azja jest liderem w przewozach kontenerów, zwłaszcza transportem morskim.

Technologia konteneryzacji ma przed sobą duże możliwości rozwoju zwłaszcza w krajach rozwijających się oraz tych, w których znaczna część ładunków jest przewożona w postaci niezjednostkowanej. Przewiduje się, że w ciągu najbliższych 20 lat nastąpi wzrost zapotrzebowania na rynku na 8000 kontenerowców o sumarycznej pojemności 10 mln TEU.

Przedszkole Ajda w Słowenii

W małym sloweńskim miasteczku pod granicą z Austrią przedszkola nieoczekiwanie stały się zbyt małe, aby pomieścić rosnącą ilość dzieci. Istniejąca dotychczas infrastruktura przedszkolna musiała być szybko powiększona, aby mogła poradzić sobie z rosnącym zapotrzebowaniem. Zbudowanie większego przedszkola obok już istniejącego było oryginalnym pomysłem, ale był to plan długoterminowy. W międzyczasie władze zdecydowały się na efektywne rozwiązanie z wykorzystaniem kontenerów ISO, szybkich w zastosowaniu i niedrogich.

Ajda to tymczasowy aneks do istniejącego przedszkola w miejscowości Ravne na Koroškem. Konterner został dołączony do szkieletu istniejącego budynku w jeden dzień, a wprowadzenie do niego dzieci zajęło tylko dwa tygodnie. Trzy kontenery zostały połączone w jeden pokój dla 14 dzieci. Nowa jednostka wyrosła przy wejściu do starego budynku i niczym rasowy pasożyt wykorzystała całkowitą infrastrukturę istniejącego przedszkola, włącznie z szatnią i pomieszczeniami sanitarnymi. Pomimo swojego tymczasowego charakteru, pokój zabaw w kontenerze nie przyjął skromnego wizerunku.

fot. Arhitektura Jure Kotnik

fot. Arhitektura Jure Kotnik

Statki kontenerowe

Jednym z głównych zdań, do jakich przeznaczone są kontenery, jest transport statkami. Poniżej film przedstawiający rozładunek ogromnego statku kontenerowego oraz kilka ciekawych zdjęć kontenerowców.

Kontenery chłodnicze

Kontenery chłodnicze to kontenery, które są w stanie kontrolować temperaturę, co umożliwia składowanie i przewożenie różnych produktów (artykułów spożywczych, chemikaliów, farb itd.). Nazwa „kontenery chłodnicze” jest myląca, gdyż temperatura może wynosić od -25C do +25C w zależności od wymagań produktu. Czasem nazwa kontenera może odnosić się do jego wielkości.

Najpopularniejszym typem kontenera chłodniczego jest kontener posiadający integralną jednostkę chłodzącą kontrolującą temperaturę w jego wnętrzu. Tego typu kontenery mogą być podłączone do zasilania jednostki przewożącej bądź korzystać z własnych zasobów elektrycznych.

Powietrze jest chłodzone/podgrzewane do wymaganej temperatury w jednostce kondensującej, a następnie rozdmuchiwane w kontenerze z dołu do góry. Specjalna konstrukcja podłogi pozwala powietrzu cyrkulować pod produktem, a znacznik najwyższego poziomu załadowania umożliwia powietrzu poruszanie się ponad nim.

Niektóre kontenery chłodnicze pozwalają na kontrolę wilgotności, niektóre umożliwiają wentylację świeżego powietrza, co jest bardzo przydatne przy transporcie owoców, gdyż umożliwia usuwanie dwutlenku węgla.

Cove Park

Cove Park to znajdujące się na 50-cio akrowej działce na zachodnim wybrzeżu Szkocji, otoczone pięknym krajobrazem, centrum dla uznanych artystów.

W roku 2002 stworzono trzy tworzące całość jednostki mieszkalne (zwane „bryłami”) . W celu wkomponowania ich w wiejskie otoczenie zainstalowano szklane płaskie drzwi prowadzące na drewniany balkon, który rozpościera się nad jeziorem. Z niego można podziwiać piękne widoki Loch Long.

Po sukcesie pierwszych trzech jednostek, zamówiono kolejnych sześć, które dołączyły do wcześniej istniejących w 2006 roku.

Electric House - objazdowy teatr zbudowany z kontenerów

Do stworzenia struktury Electric Hotel wykorzystano kontenery ze statków. Electric Hotel to odważne, innowacyjne i zrównoważone miejsce przedstawień i prawdopodobnie pierwszy wielopiętrowy teatr objazdowy w Wielkiej Brytanii.



Zbudowany przez Container City and Fuel, Electric Hotel jest unikatowo zaprojektowanym miejscem, pełnym życia dzięki tańcowi i dźwiękowi. Nawiązujący do architektury Bauhaus lat 20. XX wieku, czteropiętrowy budynek o powierzchni ponad 200 m kw. jest obłożony stylizowaną na wiekową strukturą z asymetrycznymi liniami i zewnętrznymi poręczami. Posiada całkowicie przeszklony front, co umożliwia odwiedzającym całkowity wgląd do środka.